خانمهای باردار و انجام آزمایش غربالگری اول
- آیا انجام تست غربالگری اول ضرورت دارد؟
- چه زمانی باید آزمایش غربالگری اول انجام شود؟
در دوران بارداری لازم است که به طور مرتب تحت نظر پزشک باشید، زیرا رشد مناسب کودک در این دوره بسیار اهمیت دارد و بعضی مشکلات کوچک میتواند به مشکلات غیر قابل جبرانی بعد از تولد کودک منجر شود. در دوره بارداری لازم است که تحت آزمایشهای مختلفی قرار بگیرید تا از سلامت مادر و کودک اطمینان حاصل شود. یکی از این مراقبتها آزمایش غربالگری سه ماه اول است که پزشک به بررسی برخی اختلالات ژنتیکی مانند سندروم داون میپردازد. در این مقاله به بررسی کامل این آزمایش و نحوه انجام آن میپردازیم.
آزمایش غربالگری سه ماهه اول چیست و چرا اهمیت دارد؟
آزمایش غربالگری اول تا هفته ۱۲ بارداری و برای تشخیص نوعی اختلال ژنتیکی به نام سندرم داون (در دو نوع تریزومی ۲۱ و تریزومی ۱۸) انجام میشود. این آزمایش اطلاعات حاصل از معاینه سونوگرافی با نتایج آزمایش خون مادر را به طور همزمان برای تشخیص این اختلال استفاده میکند. اگرچه این آزمایش به طور قطع نمیتواند ابتلا به این بیماری را تشخیص دهد اما در بیش از ۸۰ درصد موارد موفق عمل میکند.
پزشک در واقع با آزمایش غربالگری اول آن دسته از زنانی را که در معرض خطر بارداری سندرم داون هستند شناسایی میکند و آزمایشهای تشخیصی بیشتری را به آنها تجویز میکند. در صورتی که روشن شود جنین به سندروم داون مبتلا است ممکن است اجازه سقط جنین توسط مراجع قانونی صادر شود.
سندرم داون چیست؟
سندرم داون به دلیل وجود یک کروموزوم اضافی در سلولهای جنین در حال رشد ایجاد میشود. به طور متوسط، در هر ۷۰۰ بارداری، یک جنین با سندرم داون وجود دارد. این مشکل معمولا ارثی نیست و بنابراین حتی اگر سابقه سندرم داون در خانواده وجود نداشته باشد، ممکن است جنین به آن مبتلا شود. اگرچه سندرم داون با افزایش سن مادران بیشتر رخ میدهد، اما حدود ۷۰ درصد از نوزادان مبتلا به سندرم داون از زنانی متولد میشوند که کمتر از ۳۵ سال سن دارند (چون نرخ فرزندآوری در این سنین بیشتر است).
سندرم داون همیشه با ناتوانی رشد متوسط تا شدید همراه است و اغلب با مشکلات فیزیکی مانند نقص قلبی و مشکلات بینایی و شنوایی نیز همراه است. ارزیابی میزان نقص قبل از تولد نوزاد امکان پذیر نیست، اما با آزمایش غربالگری سه ماهه اول میتوان با تقریب خوبی احتمال ابتلا به این مشکل را شناسایی کرد.
غربالگری اول بارداری شامل چه مواردی است؟
این آزمایش با ترکیب کردن اطلاعات زیر در مورد احتمال ابتلای جنین به سندروم داون قضاوت می کند.
سن مادر
با افزایش سن زنان، احتمال بیشتری برای ابتلای فرزند به این اختلال وجود دارد. اگر بارداری از طریق IVF انجام شده باشد، سن تخمک نیز در نظر گرفته میشود (خواه تخمک خود شما باشد یا یک تخمک اهداشده باشد.)
نتیجه سونوگرافی (NT)
این سونوگرافی میزان ضخامت پشت گردن جنین را اندازهگیری میکند. این ناحیه محل تجمع مایعی خاص است و در صورتی که بیش از میزان نرمال تجمع کرده باشد، میتواند شانس ابتلا به سندروم داون را بالا ببرد.
آزمایش خون
آزمایش خون غربالگری اول میزان ۳ یا ۴ پروتئین مختلف را در خون شما وجود اندازهگیری میکند. این پروتئینها شامل موارد زیر هستند:
- پروتئین پلاسما مرتبط با بارداری A (PAPP-A): پروتئینی که توسط جفت ساخته میشود.
- گنادوتروپین جفتی انسانی (hCG): هورمونی که در دوران بارداری توسط جفت ساخته میشود.
- آلفا فتوپروتئین (AFP): پروتئینی که توسط کبد کودک ساخته میشود.
- فاکتور رشد جفت (PlGF): پروتئینی که توسط جفت ساخته میشود.
اطلاعات دیگر در مورد سلامت مادر
پزشک سوالاتی درباره سلامت شما میپرسد که دقت آزمایش را بهبود میبخشد. از شما در مورد هویت نژادی، وضعیت دیابت، سابقه مصرف دخانیات در بارداری، وزن و اینکه آیا بارداری از طریق لقاح آزمایشگاهی اتفاق افتاده است سوال میشود.
نتیجه مثبت آزمایش غربالگری سه ماهه اول به چه معنا است؟
نتیجه مثبت آزمایش غربالگری سه ماهه اول به این معنی است که شما در یک گروه پرخطر برای داشتن یک نوزاد مبتلا به سندرم داون هستید. در چنین شرایطی لازم است که آزمایشهای تشخیصی بیشتری انجام دهید. این غربالگری فقط احتمال وجود این اختلال را تایید میکند و به معنای ابتلای قطعی نیست.
اغلب زنانی که در غربالگری اول نتایج مثبت دریافت میکنند در مراحل بعدی با نتیجه منفی و عدم مشکل روبرو میشوند. اما مزیت این آزمایش این است که نتایج منفی غربالگری غالبا درست است و به این معنی است که اغلب کسانی که واقعا جنینی دارای اختلال دارند، در گروه پرخطر قرار میگیرند.
نتیجه منفی آزمایش غربالگری اول به چه معنا است؟
نتیجه منفی به این معنی است که احتمال اینکه شما دارای جنینی مبتلا به سندروم داون باشید کم است و نیازی به آزمایشهای تشخیصی بیشتر نیست. اگرچه احتمال خطا در این نتیجه پایین است اما باید توجه داشت در مواردی نیز امکان خطای این نتیجه وجود دارد.
آیا همه خانمهای باردار باید آزمایش غربالگری بارداری بدهند؟
به طور کلی هر زن بارداری ممکن است نوزادی مبتلا به سندرم داون داشته باشد. پس بهتر است که همه زنان باردار این آزمایش را انجام دهند. اما بعضی شرایط باعث میشود که احتمال ابتلا به این اختلال در جنین بیشتر شود. یکی از این شرایط تاثیرگذار سن مادر است. هرچه سن بالاتر باشد احتمال رخ دادن این مشکل بیشتر است. به همین دلیل زنان بالاتر از ۳۵ سال باید اهمیت بیشتری به غربالگری بدهند.
نتایج نشان میدهد آزمایش غربالگری سه ماهه اول در ۴ درصد زنان زیر ۳۵ سال مثبت میشود، در حالی که این میزان برای زنان بالای ۱۵ درصد است. از شرایط دیگر که باعث میشود غربالگری اول اهمیت بیشتری پیدا کند میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
- بارداری با لقاح مصنوعی
- داشتن فرزند دیگر مبتلا به سندروم داون
آیا تعیین جنسیت در غربالگری اول مشخص میشود؟
اگرچه ممکن است پزشک در سونوگرافی این غربالگری اطلاعاتی در مورد جنسیت جنین به شما بدهد، اما در اغلب موارد در این زمان هنوز اندامهای جنسی کودک شکل نگرفتهاند و تعیین جنسیت در این زمان میتواند پر خطا باشد.
هزینه آزمایش غربالگری اول چطور محاسبه میشود؟
هزینه این آزمایشها بستگی به تعداد آزمایشی دارد که پزشک شما تجویز کرده است. در صورتی که سن شما بالاتر از ۳۵ باشد یا مشکلات زمینهای داشته باشید، احتمالا تعداد آزمایشهایی که پزشک به شما توصیه میکند بیشتر است.
انجام آزمایش غربالگری اول در منزل را به هومکا بسپارید!
در صورتی که در سه ماهه اول بارداری هستید و مراجعه به آزمایشگاه برای انجام آزمایش خون غربالگری برای شما دشوار است میتوانید به راحتی با استفاده از خدمات آزمایش در منزل هومکا این آزمایش یا هر آزمایش پزشکی دیگری را در منزل انجام دهید.
هومکا با تیمی متخصص و تجهیزات پیشرفته با اعزام کارشناس به منزل شما نمونه آزمایش را دریافت میکنید و در سریعترین زمان تفسیر و نتایج آن را در اختیار شما قرار میدهد. استفاده از پوشش بیمه پایه و تکمیلی نیز برای انجام آزمایش در منزل فراهم است.
برای ثبت درخواست آزمایش در منزل اصفهان، تهران، مشهد، کرج، شیراز، رشت، اهواز، قزوین و تبریز میتوانید با شماره تلفن ۰۲۱۶۷۳۷۱ تماس بگیرید یا به سایت هومکا به نشانی www.homeca.ir مراجعه کنید.