آیا بهشت و جهنم حقیقت دارد؟

حقیقت وجود بهشت و جهنم و اعتقاد به آن از مواردی است که سالیان سال افکار بسیاری از مسلمانان را به خود درگیر کرده است؛ که آیا بعد از مرگ، بهشت و جهنمی هست یا نیست؟

بسیاری از افراد معتقدند که جهان آخرتی وجود نخواهد داشت و نتیجه اعمال انسان در همین دنیا به فرد باز می گردد و بهشت و جهنم وجود ندارد.

اثبات وجود چیزی باید طبق دلایل عقلانی و شهود باشد، ولی به دلیل اینکه بهشت و جهنم قابل دیده شدن نیست، برای برای اثبات این ادعا می بایست به آیات و روایات قرآن مراجعه نمود.

در ادامه این بخش مذهبی – اسلامی از مجله اینترنتی کلید موفقیت به شرح کامل حقیقت وجود بهشت و جهنم، بهشت و جهنم از دیدگاه فلاسفه، چه کسانی از جهنم به بهشت می روند، بهشت و جهنم در قرآن و نیز نوع فعالیت انسان در بهشت پرداخته شده است.

آیا بهشت و جهنم حقیقت دارد؟

از گذشته تا به امروز بیان شده که یکی از دلایل اصلی آفرینش بهشت و جهنم، کسب پاداش و جزاء اخروی برای نیکوکاران و کافران بوده که هر فرد متناسب با اعمال خود پاداش یا جزاء خود را در آن دنیا دریافت می کند.

طبق روایات، روزی حارثه به مالک بن نعمان انصاری خدمت رسول گرامی اسلام رفت و فرمود: (گویی هم اکنون بهشتیان را می بینیم که با یک دیگر دیدار می کنند و نیز ناله و فریاد اهل دوزخ را می شنوم که در آتش جهنم قرار دارند.)

در پاسخ پیامبر (ص) به ایشان فرمودند که (این ها بندهایی است که خدا دلش را به نور ایمان منور ساخته است … )

از دیگر روایاتی که وجود بهشت و جهنم را اثبات می کنند؛ روایتی از پیامبر (ص) است که می فرمایند زمانی که وارد بهشت شدم فرشتگانی را مشغول ساخت قصر هایی دیدم که گاهی اوقات دست از کار می کشیدند و مجدد مشغول کار می شدند.

پیامبر (ص) دلیل آن را از فرشتگان پرسیدو آن ها گفتند که هر گاه مومن ذکر نفقه (سبحان الله و الحمد الله و لا اله الا الله و الله اکبر) را می گویند ما به ساخت قصر ها می پردازیم و زمانی که متوقف می شوند؛ کار ما نیز متوقف می شود.

در روایتی دیگر امام صادق (ع) می فرمایند که سه چیز دارای گوش شنوا است: بهشت، جهنم و حور العین؛ زمانی که بنده در نماز ذکر (اللهم اعتقنی من النار و ادخلنی الجنه و زوجنی من الحور العین) را می گوید، آتش می گوید بنده خواستار رهایی از من است، خدایا اورا آزاد کن.

بهشت نیز با توجه به این آیه می گوید خداوندا بنده ات خواستار سکونت در من است و حوریان می گویند که ما را به تزویج بنده ات در آور، که همین نشان دهنده خلقت بهشت، جهنم و حور العین می باشد.

بهشت و جهنم از دیدگاه فلاسفه

اغلب فلاسفه علی الخصوص فلاسفه های اسلامی به این اعتقاد دارند که بهشت و جهنم مکانی در آخرت برای تنبیه و پاداش اعمال نیک و بد انسان هاست و با توجه به اعمال وضعیت هر فرد در آخرت معین خواهد شد.

برخی از دیدگاه های فلاسفه در رابطه با بهشت و جهنم شامل موارد زیر می شود:

ابن سینا: ابن سینا می گوید که لذت های بهشت در دو نوع جسمی و عقلی بوده، که نیکوکاران به طور معمول در آخرت از این لذت های بهشتی بهره خواهند برد.

فلاسفه اسلامی: فلاسفه اسلامی موضوع بهشت و جهنم را از دو منظر شریعت و حکمت و در قالب بحث شقاوت و سعادت نفوس در آخرت مورد بررسی قرار می دهند.

ملاصدرا: ملاصدرا معتقد است که بهشت و جهنم را هر فرد مطابق با اعمال خویش در آخرت تعیین می کند و بهشت و جهنم را به درختانی تشبیه کرده که شاخه و برگ این درختان توسط اعمال انسان ها تشکیل می شود.

سهروردی: ایشان می گویند در زمانی که روح از بدن انسان جدا می شود، نفوس کامل انسان به عالم نور محض پیوند خورده و از لذت های نا محدود عقلی بهره مند می شود.

طبق دیدگاه های بیان شده از فلاسفه ماهیت بهشت و جهنم با زندگی انسان ها در این دنیا و نیز اعمال خوب و بد آن ها ارتباط مستقیم خواهد داشت.

چه کسانی از جهنم به بهشت می روند؟

در آیات و روایات متعددی می توان صفات الهی (غفور) و (رحیم) را مشاهده نمود که ان دو صفت دلالت بر موضوع بخشیده شدن گناهان دارد.

در آخرت عده ای از گناهکاران در جهنم به صورت ابدی خواهند ماند و گروهی نیز پس از تحمل عذابی موقت، به بهشت می روند.

عذاب جهنم برای گناهکاران حکم درمان و تطهیر فرد از پلیدی و گناهان را داشته و موجب شده تا آن ها از عذاب جاودان جهنم در امان بماند.

امام باقر (ع) در این رابطه فرموده اند: (مرمی که از آتش خارج می شوند؛ به بهشت وارد می گردند.) و در جلد هشتم کتاب بحار الانوار آمده است که (مومنان گناهکار روزی از جهنم خارج خواهند شد.)

برخی از افراد گناهکار در جهنم جاودان می شوند و بخشش الهی شامل حال آن ها نمی شود که برخی از این افراد شامل مرتدان، کافران، زنا کاران، ربا خواران، منافقان و … خواند شد.

بهشت و جهنم در قرآن

در قرآن کریم آیاتی قابل مشاده است که در آن ها مطرح شده انسان ها پس از برپایی قیامت با توجه به اعالشان به بهشت و جهنم وارد می شوند.

طبق آیات بیان شده در قرآن کریم بهشت از باغ هایی سر سبز و بی مانند با نعمت های فراوان مادی (قصر ها، فرش ها، غذا ها و نوشیدنی ها، زینت ها و …) تشکیل شده و علاوه بر این بهشتیان از نعمت و لذت های روحانی (امنیت، احترام، محیط صلح و صفا و …) برخوردار می شوند.

جهنم یا دوزخ نیز در قرآن کریم بیشتر از ۷۰ مرتبه تکرار می شود که گناهکاران در دو جنبه روحانی و جسمانی مورد عذاب واقع شده و مجازات ها با توجه به اعمل انسان ها تعیین خواهد شد.

در جهنم هر فرد اعمال خود را دیده و به آثار و نتایج گناهان گرفتار خواهد شد و محصولی را که در این دنیا کاشته، در جهنم برداشت خواهد نمود.

انسان در بهشت چه می کند؟

خداوند در قرآن کریم برای اهل بهشت فرموده است: (ان الاصحاب الجنه الیوم فی شغل فاکهون) یعنی بهشتیان در آن روز خوش به وجد و نشاط مشغولند.

برخی از کارها و فعالیت های بهشتیان با توجه به درجات و اعمال هر فرد در بهشت:

• برخی مشغول حمد و ستایش خداوند هستند و رغبتی به حور العین ندارند.
• برخی مشغول قصر و حور العین و میوه و آب های بهشتی اند.
• برخی از بهشتیان در نشت و برخاست با امیر الومنین (ع)، امام حسین (ع) و پیامبر اکرم (ص) هستند.

به طور کلی بهشت دارای طبقات مختلفی بوده که هر فرد با توجه با شأن و درجه خود، در یکی از طبقات قرار گرفته و می توانند از نعمت و لذت های آن طبقه برخوردار شوند.