کنکور در کشورهای مختلف جهان
کنکور در کشورهای جهان مفهومی است که برای بسیاری از متقاضیان تحصیل در خارج از کشور به یک دغدغه تبدیل شده است. برخلاف تصور عمومی، سیستم متمرکز و رقابتی آزمون ورودی دانشگاهها (کنکور) مختص ایران نیست، هرچند شکل و شدت آن در هر کشور متفاوت است. شناخت کشورهایی که از این سیستم استفاده میکنند و در مقابل، کشورهایی که مسیر راحتتری برای پذیرش دارند، نخستین گام در برنامهریزی یک اپلای موفق است.
اما سوال اساسی اینجاست که کدام کشورها کنکور سختتری دارند و در کدام کشورها سادهتر میتوان از سد کنکور عبور کرد؟
در ادامه این مقاله با مجله اینترنتی کلید موفقیت همراه باشید.
کشورهایی که کنکور یا آزمون ورودی سختی دارند.
کنکور در کشورهای جهان، اغلب به صورت یک آزمون ملی استاندارد برای ورود به دانشگاههای دولتی و رشتههای پرطرفدار (مانند پزشکی، دندانپزشکی و حقوق) برگزار میشود. این کشورها معمولاً دانشگاههای دولتی با شهریه پایین یا رایگان دارند که به طبع، تقاضای بالایی را ایجاد میکند و نیاز به فیلتر ورودی (کنکور) را اجتنابناپذیر میسازد.
- چین: این کشور آزمون ورودی بسیار معروف و سختگیرانهای به نام “گائو کائو” (Gaokao) دارد که یکی از بزرگترین و پرتنشترین آزمونهای جهان است.
- هند: برای رشتههای مهندسی و پزشکی، آزمونهای ورودی ملی و بسیار رقابتی مانند JEE و NEET برگزار میشود.
- کره جنوبی و ژاپن: در هر دو کشور، آزمونهای ورودی سراسری برای دانشگاههای دولتی برگزار میشود که رقابت بسیار شدید و فشاری روانی سنگین بر دانشآموزان وارد میکند.
حتی در برخی کشورهای اروپایی نظیر آلمان و فرانسه، برای رشتههای پرتقاضا (به خصوص پزشکی) در دانشگاههای دولتی، نوعی آزمون یا پروسه رقابتی وجود دارد که گرچه شباهت کامل به کنکور ایران ندارد، اما همچنان بر اساس ظرفیت محدود، پذیرش را سخت میکند.
کشورهایی با پذیرش نسبتاً آسان و بدون کنکور
خبر خوب برای متقاضیان مهاجرت از طریق تحصیل این است که بخش قابل توجهی از کشورهای پیشرفته جهان، سیستم کنکور به مفهوم سنتی آن را ندارند. پذیرش در این کشورها معمولاً بر اساس سوابق تحصیلی (معدل دیپلم)، نمره زبان (آیلتس/تافل)، انگیزهنامه قوی (SOP) و در برخی موارد مصاحبه است. کنکور در کشورهای جهان در واقع به تدریج جای خود را به ارزیابی جامع (Holistic Review) داده است که متقاضی را نه بر اساس یک آزمون چهار ساعته، بلکه بر اساس عملکرد درازمدت و پتانسیل فردی میسنجد.
| سیستم پذیرش اصلی | رشتههای با پذیرش آسانتر | مزیت کلیدی برای مهاجران | کشور/منطقه |
| مبتنی بر معدل، زبان، و SOP | علوم کامپیوتر، مدیریت، هنر | کیفیت بالای آموزش و سابقه مهاجرپذیری قوی | کانادا |
| مبتنی بر معدل و پورتفولیو (برای برخی رشتهها) | IT، مهندسی، توریسم | ویزای کار پس از تحصیل انعطافپذیر | استرالیا |
| مبتنی بر سوابق تحصیلی قبلی (A-Levels یا معادل آن) | علوم انسانی، مهندسی، بازرگانی | سیستم آموزشی کوتاهمدت و معتبر جهانی | بریتانیا |
| مشابه بریتانیا | داروسازی، بیوتکنولوژی | فرصتهای شغلی عالی در شرکتهای فناوری | ایرلند |
| مبتنی بر معدل و نمره زبان بالا | مهندسی، طراحی، علوم زیستی | تحصیل به زبان انگلیسی در محیطی چندفرهنگی | هلند و کشورهای اسکاندیناوی |
شرایط پذیرش در کشورهای اروپایی
بسیاری از مقاصد محبوب مهاجرت تحصیلی در اروپا، قوانین متفاوتی برای ورود به دانشگاهها دارند و معمولاً از سیستم متمرکز کنکور در کشورهای جهان دوری میکنند و بر سوابق تحصیلی و صلاحیتهای فردی تأکید دارند.
ایتالیا
تحصیل در کشور ایتالیا برای رشتههای غیرپزشکی (مانند مهندسی، هنر و علوم انسانی) در دانشگاههای دولتی اغلب بدون کنکور سراسری و صرفاً بر اساس سوابق تحصیلی یا یک آزمون ساده داخلی (مانند TOLC برای برخی رشتهها) انجام میشود.
اما برای رشتههای پزشکی و دندانپزشکی، آزمون ورودی استانداردIMAT الزامی است. IMAT یک آزمون علمی-منطقی به زبان انگلیسی است که یک رقابت بینالمللی ایجاد میکند. نکته جذاب تحصیل در ایتالیا، شهریههای پایین دانشگاههای دولتی و امکان دریافت بورسیههای منطقهای سخاوتمندانه است که بار مالی مهاجرت تحصیلی را به شکل قابل توجهی کاهش میدهد.
آلمان
آلمان نیز کنکور سراسری ندارد، اما شرط ورود به دانشگاههای دولتی و رایگان، داشتن گواهی معادلسازی دیپلم (مانند گذراندن کالج یا حداقل یک سال تحصیل در دانشگاههای معتبر ایران) و ارائه نمره زبان بالا (آلمانی یا انگلیسی، بسته به زبان برنامه درسی) است.
متقاضیان ایرانی برای ورود مستقیم به دانشگاه باید دوره “Studienkolleg” یا همان کالجهای مقدماتی را بگذرانند. رقابت در این کشور، بیشتر بر سر کسب سهمیه محدود در رشتههای پرطرفدار مانند پزشکی است که متقاضیان با معدل بالا پذیرفته میشوند.
انگلستان
سیستم پذیرش در انگلستان (UK) کاملاً بر سوابق تحصیلی تمرکز دارد. برای مقطع کارشناسی، پذیرش از طریق سیستم متمرکز UCAS صورت میگیرد و معمولاً متقاضیان باید معادل سطح A-Level (که معادلسازی آن برای دانشآموزان ایرانی کمی پیچیده است) را داشته باشند.
بسیاری از دانشجویان بینالمللی قبل از ورود به کارشناسی، ملزم به گذراندن یک دوره یک ساله فاندیشن (Foundation Year) هستند. در مقاطع ارشد و دکتری، پذیرش کاملاً بر اساس معدل مقطع قبلی، نمره زبان و کیفیت پروپوزال یا انگیزهنامه (SOP) انجام میشود.
هلند
هلند یکی از مقاصد پیشرو در ارائه برنامههای تحصیلی به زبان انگلیسی در مقطع کارشناسی است. این کشور نیز کنکور ندارد و پذیرش در آن بر اساس معدل دیپلم، نمره زبان انگلیسی (آیلتس یا تافل) و انگیزه قوی دانشجو انجام میشود. برای برخی رشتههای پرطرفدار مانند پزشکی یا علوم اجتماعی خاص، ممکن است فرآیند انتخاب (Selection Procedure) وجود داشته باشد که شامل مصاحبه و ارزیابی تکمیلی است، اما این فرآیند با کنکور سنتی تفاوت دارد و بیشتر بر پتانسیل علمی دانشجو تمرکز دارد.
اسپانیا
پذیرش در دانشگاههای دولتی اسپانیا برای رشتههای پرطرفدار هنوز هم میتواند چالشبرانگیز باشد. دانشجویان اتحادیه اروپا ملزم به گذراندن آزمون PAU/EBAU هستند، اما برای دانشجویان بینالمللی معمولاً فرآیند معادلسازی دیپلم و سپس شرکت در آزمونهای شایستگی اختصاصی (مانند PCE) برای بهبود شانس پذیرش وجود دارد.
با این حال، بسیاری از برنامههای خصوصی و برنامههایی که به زبان انگلیسی ارائه میشوند، پذیرش خود را بر اساس سوابق تحصیلی و آزمونهای داخلی سادهتر قرار میدهند که این مسیر را برای مهاجرت تحصیلی آسانتر میکند.
آمادگی برای مهاجرت تحصیلی
مهاجرت تحصیلی فرآیندی پیچیده است که تنها به پذیرش دانشگاه ختم نمیشود. متقاضیان باید برای چالشهای پیش رو، از جمله دلتنگی در دانشگاه و تفاوتهای فرهنگی، آماده باشند.
برای افزایش آمادگی، توصیه میشود:
- تقویت مهارتهای تطبیق: مهارتهای زبانی خود را فراتر از سطح آکادمیک، به سمت مکالمه روزمره و زبان بدن توسعه دهید.
- استفاده از روشهای نوین آموزشی: برای یادگیری زبان و دروس پایه، از ابزارهایی مانند ترکیب ویدئوهای تعاملی و تکنیکهای مطالعه فعال (مانند فلاش کارتها و نقشه ذهنی) استفاده کنید تا قدرت درک و ماندگاری مطالب افزایش یابد.
- تحقیق دقیق در مورد دانشگاه: به دلیل تفاوت در سیستمهای آموزشی (به خصوص در کشورهایی که قوانین کنکور در کشورهای جهان را ندارند و بر کیفیت سوابق تحصیلی تمرکز میکنند)، از معتبر بودن و اعتباربخشی دانشگاه مقصد مطمئن شوید.
با این وجود برخی راهکارها نیز وجود دارد که تجربه اپلای تحصیلی را برای علاقهمندان سادهتر کرده و به کسب نتایج بهتر کمک میکند. یکی از این راهکارها، استفاده از پلتفرمهای هوشمندی همچون وایز اپلای است. اپر وایز اپلای را در گوگل جستجو کنید و وارد این سایت شوید، پس از ثبت نام و بارگذاری مدارکتان، خواهید دید که این سایت به کمک ابزارهای هوش مصنوعی و با دسترسی به بیش از ۲۰ هزار برنامه آموزشی (رشته-گرایش) در دانشگاههای معتبر سراسر دنیا، به شما این امکان را میدهد تا کل فرایند اپلای را به صورت رایگان به هر تعداد دانشگاهی که مایل بودید، انجام دهید!
چنین امکانی در کنار ویژگیهایی نظیر پرداخت ریالی اپلیکیشن فی و خدمات تخصصی نگارش انگیزهنامه و رزومه، باعث صرفهجویی زیادی در زمان و هزینه شما میشود و مسیرتان را برای ورود به دانشگاه ایدهآلتان کوتاهتر و مطمئنتر میکند.
آسانترین کشورها برای مهاجرت تحصیلی
“آسانترین” پذیرش تحصیلی لزوماً به معنای “بهترین” مسیر نیست، اما اگر هدف شما دوری از سیستم کنکور در کشورهای جهان است، کشورهایی مثل کانادا، استرالیا، بریتانیا، ایرلند و حتی هلند معمولاً مسیر سادهتری برای اپلای دارند. دلیلش این است که دانشگاههای این کشورها بیشتر به کارنامه تحصیلی، سطح زبان و کیفیت انگیزهنامه توجه میکنند و وابستگی کمتری به آزمونهای ورودی سخت و غیرقابل پیشبینی دارند.
از طرف دیگر، بسیاری از دانشگاههای بینالمللی و خصوصی هم معمولاً بر پایه بررسی سوابق و انجام مصاحبه، روند پذیرش را برای متقاضیان روانتر و قابلدسترستر میکنند.