تاکی کاردی چیست؟
قلب انسان ها متشکل از چهار حفره می باشد که عبارتند از: ۲ حفره فوقانی به نام دهلیزها و دو حفره تحتانی با عنوان بطنها. گره سینوسی دهلیزی که موجب پالس های الکتریکی قلب می شود در دهلیز راست واقع است. هنگام خارج شدن پالس ها از گره سینوسی دهلیزی، ماهیچه های دهلیزی منقبض شده و خون به درون بطن هدایت می شود.
گره دهلیزی بطنی سرعت علامت های الکتریکی را کم می کند و آنها را به بطن انتقال می دهد. با این عمل فرصت جهت انباشته شدن بطن ها از خون ایجاد می شود. زمان دریافت پالس ها توسط عضلههای بطنی، موجب منقبض شدن بطن شده و خون به اعضای بدن از جمله ریه پمپ می شود.
تاکی کاردی زمانی رخ می دهد که اشکالی در پالسهای الکتریکی بوجود آمده باشد.
وقتی در زمان استراحت ضربان قلب به بیش از ۱۰۰ تپش در دقیقه برسد تاکی کاردی روی میدهد. در این حالت دریچههای فوقانی و یا تحتانی قلب بسیار تندتر کار می کنند و سرعت بالای تپش به معنای پمپ خون کم است. با این حساب خون به اعضای بدن و حتی خود قلب کمتر جریان مییابد و درضمن نیاز ماهیچهها در این وضعیت به اکسیژن افزایش می یابد و اگر این اکسیژن تامین نشود، فرد دچار حمله قلبی می شود. تپش سریع قلب به مدت طولانی همراه با بیماری زمینهای قلبی منجر به از کار افتادن و یا فوت فرد می شود.
خطرناک بودن این عارضه به شدت کار قلب و دلیل ایجاد آن بستگی دارد. با درنظر گرفتن ناحیهی مشکل دار قلب، تاکی کاردی چند نوع دارد که می تواند کوتاه مدت و یا طولانی مدت باشد.
انواع این عارضه به شرح زیر است:
۱- تاکی کاردی سینوسی که تعداد تپش قلب را به بالای ۱۰۰ بار در دقیقه می رساند که دلیل آن گره سینوسی است.
۲- تاکی کاردی بطنی که سرعت تپش به بالای ۱۵۰ تا در دقیقه می رسد که سر منشا آن بطن است که معمولا همراه انفصال دهلیزی-بطنی می باشد.
۳- تاکی کاردی فوق بطنی حمله ای که عموما با عوض شدن گذرگاه عبور الکتریکی که ناشی از بیماری ولف پارکینسون وایت(wpw) و یا مصرف زیاد کافئین است اتفاق می افتد.
۴- تاکی کاردی دهلیزی سبب تپش بسیار شدید قلب می شود که این ضربان اغلب بین ۱۶۰ تا ۱۹۰ تپش در دقیقه است که منشا آن یک کانون دهلیزی می باشد.
علت بوجود آمدن تاکی کاردی
علائم تاکی کاردی اغلب نامحسوس است و عوارضی هم نشان نمیدهد. ولی میتواند ریسک سکته مغزی، ایست قلبی، نقص قلبی و حتی مرگ را بالا ببرد. همانطور که اشاره شد این بیماری مشکلی است از سوی سیستم الکتریکی قلب که سرعت پمپاژ خون را بالا میبرد. در ادامه به علل ایجاد این عارضه اشاره میکنیم:
- اثر و یا عوارض برخی داروها مانند آمفتامین
- مشکلات مادرزادی مانند نامنظم کار کردن قلب
- مصرف زیاد از حد کافئین و مشروبات الکلی
- استفاده از مواد مخدر مخصوصا کوکائین
- جریان خون کند که موجب صدمه به عضلههای قلب به علت بیماریهای عروق کرونر، قلبی، دریچه قلب، نقص قلبی،مشکل در عضله قلب، عارضههایی مانند تومور و یا عفونت
- پر فشاری خون
- استعمال دخانیات
- بعضی بیماریهای ریه، تیروئید، کم خونی و…
- خستگی
- خونریزی با حجم بالا
- اضطراب و استرس و بیماریهای مرتبط با آنها
- عمل قلب
- تب
- ترس و وحشت
- عوامل ژنتیکی
- متوازن نبودن الکترولیتها (مواد مغذی که نرمال تپیدن قلب موجب میشوند)
- بیماری سارکوئیدوز
روش های تشخیص ضربان قلب سریع
یکی از روشهای تشخیص، الکتروکاردیوگرام(ECG) یا همان نوار قلبی است که نوسانات موجی الکتریکی قلب را نمایان میکند.اکوکاردیوگرام روشی است که در آن تصویر متحرک قلب قابل مشاهده است.این دستگاه نوعی ثبت کننده ریتم قلب است که فرد با خود آن را حمل می کند.
روش دیگر آزمایش خون برای تشخیص مشکلات تیروئید و یا سایر موارد اسن که سبب وقوع تاکی کاردی میشود .
تست ورزش یکی از روش های تشخیص ضربان قلب سریع با تاکی کاردی است با این تست تاثیر تحرک بر ریتم قلب مورد بررسی گرفته و میتوان وجود تاکی کاردی را تشخیص داد.
اگر نشانهها خفیف باشند، احتمالا نیاز به هیچ اقدامی نیست. اما اگر همراه تپش تند قلب دچار، سردرگمی و عدم تعادل شدید، سریعا باید به پزشک مراجعه کنید. علاوه بر این علائم، اگر درد در قفسه سینه داشتید و دچار تنگی نفس شدید سریعا باید به اورژانس بیمارستان بروید.
روش کاهش ضربان قلب سریع
شیوههای متعددی برای کم کردن تپش قلب وجود دارد در ادامه به بررسی و توضیح برخی از آنها می پردازیم:
۱- تمرینات واگال: تحریک عصب واگ جهت منظم شدن تپش قلب بسیار موثر است و با برخی تکنیک ها میتوان روی این عصب اثر گذاشت و در نتیجه ضربان قلب را کاهش داد مثلا فشار وارد کردن به شکم توسط پزشک، آب سرد زدن به صورت، فشار کنترل شده به رگ کاروتید در گردن، بازدم از بینی در حالت بسته نگه داشتن حفرههای آن، داروهایی آنتی آریتمی خوراکی یا وریدی مانند(آمیودارون، سوتالول و مکزیلتین) که سبب برگشتن ریتم نرمال قلب هستند از جمله این روش ها هستند.
۲- کاردیوورژن و دفیبریلاتورها که پزشک با اتصال دادن الکترودها به بدن بیمار و شوک الکتریکی بر ضربان قلب تاثیر میگذارد، برخی مواقع که از این روشها استفاده می شود.
۳- دفیبریلاتور کاردیوورتر که قابلیت کار گذاشتن در قفسه سینه را دارد جهت کنترل ضربان قلب استفاده میشود و در صورت نیاز یک شوک کوچک وارد می کند.
علاوه بر موارد بالا اگر ضربان بالای قلب بر اثر مصرف مشروبات الکلی و کافئین باشد کافیست آنها را کنار بگذارید.
علائم تاکی کاردی
تاکی کاردی نشانه های مختلفی دارد که بسته به نوع آن میتواند متفاوت باشد برخی از علایم تاکی کاردی عبارتند از:
- تند شدن نبض
- درد در قفسه سینه
- حواس پرتی
- عدم تعادل و سرگیجه
- کاهش فشارخون
- سبکی سر
- ضربان بالای قلب
- مشکل در تنفس
- خستگی ناگهانی و سستی
- از حال رفتن
- از دست دادن هوشیاری
- گاها ایست ناگهانی قلب
با این وجود برخی بیماران با معاینات پزشکی، متوجه وقوع تاکی کاری میشوند. ریسک عوارض بعد از تاکی کاردی به علل مختلفی بستگی دارد که از جمله این عوامل باید به میزان و مدت زمان تاکی کاردی، نوع این عارضه، سلامت جسمانی و روحی فرد، وجود یا عدم وجود بیماریهای زمینهای چون نارسایی قلبی توجه نمود.
داروهای درمان تاکی کاردی
داروی هایی که معمولا توسط پزشکان برای بیماران مبتلا به تاکی کاردی تجویز میشود شامل دسته های زیر می باشد
داروهای مسدود کننده های کانال کلسیم برای درمان تاکی کاردی مانند دیلتیازم یا وراپامیل که برای مشاهده اطلاعات مربوط به وراپامیل میتوانید به https://www.daroobin.com/fa/drug/verapamil مراجعه کنید.
داروهای مسدودکننده های بتا، مانند پروپرانولول یا بیزوپرولول نیز در درمان تاکی کاردی استفاده میشود و برای مشاهده اطلاعات مربوط به پروپرانولول میتوانید به https://www.daroobin.com/fa/drug/propranolol مراجعه کنید.
دسته سوم داروهای درمان تاکی کاردی رقیق کننده های خون، مانند وارفارین هستند ، اطلاعات کامل در مورد داروی وارفارین در https://www.darooyab.ir/G-1932/Warfarin قابل مشاهده است.